około 8 godzin

czas naświetlania pierwszego trwałego zdjęcia (1826/27)

1888

rok demokratyzacji fotografii przez Kodak Box Camera

1975

rok powstania pierwszego prototypu aparatu cyfrowego

7

głównych etapów rozwoju medium

Miliardy

zdjęć

wykonywanych dziennie

na całym świecie

Siedem etapów rozwoju fotografii

Etap 1 — Camera obscura i pierwsze trwałe utrwalenie obrazu (do 1839)

Zasada camera obscura, czyli ciemni optycznej rzucającej obraz otoczenia na przeciwległą ścianę przez niewielki otwór, znana była już starożytnym myślicielom i wykorzystywana przez malarzy jako pomoc rysunkowa na długo przed wynalezieniem fotografii. Prawdziwy przełom nastąpił, gdy Joseph Nicéphore Niépce w latach 1826-1827 uzyskał pierwsze w historii trwałe zdjęcie, „Widok z okna w Le Gras”, przy naświetlaniu trwającym prawdopodobnie kilka godzin. Niektórzy eksperci twierdzą, że szacowany czas ekspozycji pierwszej zachowanej fotografii Niépce’a trwał conajmniej 8 godzin. Ta pionierska technika, zwana heliografią, wciąż była jednak zbyt niedoskonała do praktycznego, powszechnego zastosowania.

Etap 2 — Dagerotypia i kalotypia, pierwsze procesy komercyjne (1839–1850)

Rok 1839 przyjmuje się jako symboliczny początek fotografii publicznej i komercyjnej. W tym roku Francuska Akademia Nauk ogłosiła publicznie szczegóły dagerotypii Louisa Daguerre’a, a 19 sierpnia 1839 roku rząd francuski udostępnił tę metodę światu. Równolegle, w Anglii, William Henry Fox Talbot opracował kalotypię, technikę mniej ostrą od dagerotypii, ale wprowadzającą kluczową, wciąż stosowaną dziś zasadę negatywu i pozytywu, pozwalającą po raz pierwszy wykonać wiele odbitek z jednego zarejestrowanego obrazu.

Etap 3 — Mokra płyta kolodionowa (1851–1880)

Opracowana przez Fredericka Scotta Archera technika mokrej płyty kolodionowej wprowadzała praktyczną zasadę wykonania wielu pozytywowych odbitek z jednego negatywu, która zdominowała fotografię analogową na ponad sto lat. W pracy plenerowej fotograf musiał mieć dostęp do przenośnego stanowiska lub namiotu ciemniowego, ponieważ płytę należało przygotować, naświetlić i wywołać, zanim emulsja wyschła.

Etap 4 — Suche płyty i demokratyzacja fotografii przez Kodaka (1871–1900)

Wynalezienie suchej płyty żelatynowo-bromosrebrowej w latach siedemdziesiątych XIX wieku uwolniło fotografów od konieczności natychmiastowego wywoływania zdjęć w terenie. W 1888 roku Eastman wprowadził Kodak No. 1 — prosty aparat skrzynkowy na filmie zwojowym, przeznaczony dla osób bez specjalistycznej wiedzy. Firma przyjmowała aparat po wykonaniu całej rolki, wywoływała film i zwracała odbitki, promując usługę hasłem „Ty naciskasz spust, resztą zajmiemy się my” ( ang. „You press the button, we do the rest”). W 1871 roku Richard Leach Maddox zaproponował suchą płytę żelatynową, a jej udoskonalenie i produkcja przemysłowa w kolejnych dekadach umożliwiły szybszą, wygodniejszą pracę i rozwój fotografii amatorskiej.

Etap 5 — Narodziny fotografii barwnej (1907–1935)

Bracia Lumière zaprezentowali w 1907 roku Autochrome, pierwszą praktyczną i komercyjnie dostępną technikę fotografii barwnej, opartą na mikroskopijnych ziarnach barwionej skrobi ziemniaczanej działających jak filtr kolorowy. Prawdziwy przełom w barwnej fotografii amatorskiej przyniosła jednak dopiero Kodachrome z 1935 roku — pierwszy nowoczesny, wielowarstwowy film barwny, którego uproszczone wersje w praktycznie niezmienionej formie chemicznej przetrwały na rynku aż do początku XXI wieku.

Etap 6 — Rewolucja cyfrowa (1975–2008)

Steven Sasson, inżynier Kodaka, zbudował w 1975 roku pierwszy w historii, działający prototyp aparatu cyfrowego — wielkości tostera, o rozdzielczości zaledwie 0,01 megapiksela i czasie zapisu jednego zdjęcia na taśmę magnetyczną liczonym w sekundach.Kodak nie wprowadził tego konkretnego prototypu do sprzedaży, a jego cyfrowa transformacja nie nadążyła za tempem zmian rynkowych. Jednocześnie firma przez kolejne dekady rozwijała technologie cyfrowe, w tym sensory CCD i profesjonalne systemy DCS. W 1991 roku Kodak wprowadził profesjonalny system DCS-100, zbudowany na bazie korpusu Nikona F3. W 1999 roku Nikon D1 stał się pierwszą od podstaw zaprojektowaną lustrzanką cyfrową dużego producenta i pomógł uczynić fotografię cyfrową bardziej praktyczną dla zawodowców.

Etap 7 — Era smartfona i fotografii obliczeniowej (2007– 2026)

Premiera pierwszego iPhone’a w 2007 roku nie zapoczątkowała fotografii smartfonowej, ale znacząco przyspieszyła rozwój koncepcji smartfona jako osobistego aparatu, ekranu do oglądania zdjęć i narzędzia do ich natychmiastowego publikowania. Kolejna dekada przyniosła fotografię obliczeniową — zaawansowane algorytmy łączące wiele klatek, sztuczną inteligencję rozpoznającą sceny oraz komputerowe symulowanie efektów optycznych niegdyś zarezerwowanych wyłącznie dla drogiej, dedykowanej optyki, radykalnie zmieniając samo rozumienie tego, czym w praktyce jest dziś „zrobienie zdjęcia”.