Podstawowe formaty plików fotograficznych — JPG, RAW, TIFF, HEIF, DNG

Poradnik & Postprodukcja & Formaty Plików Graficznych

Wybór formatu zapisu zdjęcia to decyzja o tym, ile informacji o scenie w ogóle trafi do pliku — reszty nie da się już później odzyskać. Rzetelny przewodnik po pięciu podstawowych formatach fotograficznych. 

Najpowszechniej stosowany format obrazu na świecie, wykorzystujący kompresję stratną — część informacji o obrazie jest trwale odrzucana już w momencie zapisu, w zamian za drastycznie mniejszy rozmiar pliku. Zdjęcie jest już w pełni przetworzone przez aparat (balans bieli, kontrast, ostrość) w momencie zapisu, gotowe do natychmiastowego wyświetlenia lub udostępnienia bez dodatkowej obróbki.

Surowe, nieprzetworzone dane bezpośrednio z matrycy aparatu, zachowujące maksymalną możliwą ilość informacji zarejestrowanej podczas naświetlania. RAW to w rzeczywistości nie jeden format, a cała rodzina zastrzeżonych formatów, zależnych od producenta aparatu fotograficznego (Canon CR2/CR3, Nikon NEF, Sony ARW i wiele innych), wymagających dedykowanego oprogramowania do interpretacji i wywołania.

Format przechowywania obrazu bez kompresji stratnej (lub z opcjonalną kompresją bezstratną), od dekad będący standardem w profesjonalnym drukarstwie, archiwizacji i pracy studyjnej. W przeciwieństwie do zamkniętego, zależnego od producenta RAW, TIFF jest formatem uniwersalnie odczytywanym przez niemal każde profesjonalne oprogramowanie graficzne, często wykorzystywanym jako format pośredni po zakończeniu edycji pliku RAW.

Nowszy format kompresji, wykorzystujący znacznie bardziej zaawansowane algorytmy niż starszy JPEG, osiągając przy tym porównywalną jakość obrazu przy pliku mniejszym nawet o połowę. HEIF obsługuje też wyższą, 10-bitową głębię koloru oraz możliwość przechowywania wielu obrazów (na przykład sekwencji zdjęć) w jednym pliku. Apple uczyniło ten format domyślnym w swoich urządzeniach od iOS 11, znacząco przyspieszając jego popularyzację.

Otwarty, publicznie udokumentowany format RAW opracowany przez Adobe jako odpowiedź na fragmentację zamkniętych formatów poszczególnych producentów aparatów. Część marek (Leica, Pentax, Ricoh, Hasselblad) zapisuje pliki bezpośrednio w formacie DNG już w aparacie, podczas gdy właściciele sprzętu innych producentów mogą samodzielnie skonwertować swoje zastrzeżone pliki RAW do DNG za pomocą darmowego narzędzia Adobe DNG Converter.

Szybkie porównanie formatów graficznych

Formaty zapisu zdjęć w skrócie

   Żaden z pięciu opisanych formatów nie jest uniwersalnie „najlepszy” w oderwaniu od konkretnego etapu pracy z materiałem fotograficznym — RAW pozostaje niezbędny w momencie samego naświetlania, gdy liczy się maksymalna elastyczność przy późniejszej edycji, TIFF sprawdza się jako format pośredni i archiwalny podczas samej pracy w programie graficznym, a JPEG i HEIF dominują na etapie finalnego udostępniania gotowego zdjęcia, kiedy liczy się przede wszystkim mały rozmiar pliku i uniwersalna kompatybilność.

   DNG zajmuje unikalną pozycję jako próba ujednolicenia rozdrobnionego świata zastrzeżonych formatów RAW, wartą rozważenia szczególnie z myślą o długoterminowej archiwizacji cyfrowego negatywu. DNG nie jest „wolny od licencji” w sensie braku jakiejkolwiek własności intelektualnej, ale jego specyfikacja jest publicznie dostępna i szeroko implementowana, co w praktyce daje mu status otwartego standardu archiwizacyjnego. Świadomy wybór formatu na każdym etapie pracy z materiałem fotograficznym pozostaje jedną z tych podstawowych decyzji technicznych, które realnie wpływają na ostateczną jakość i trwałość efektu końcowego.